1. Proje Başlatma ve Onay Süreci

• Araştırmacı, deney hayvanı kullanım gerekliliğini belirleyen proje teklifini hazırlar.

• Protokol, deney hayvanının türü, sayısı, bakım‑barınma koşulları, ötenazi yaklaşımı vb. detayları içerir.

• Etik Kurul başvurusu yapılır; proje yöntemi, hayvan refahı açısından gereken düzenlemeler değerlendirilir.

• Protokol onaylanmadan hiçbir canlı üzerinde deneysel işlem başlatılmaz.

---

2. Deney Hayvanı Temini ve Üretim Süreci

• Merkez içi üretim yapılacaksa, damızlık hayvanların seçimi, üremesi ve sağlığı takip edilir.

• Tedarik gerekiyorsa, tedarikçi kuruluşların seçimi ve hayvanların gönderim koşulları etik ve kalite kriterlerine göre denetlenir.

• Hayvanların taşıma, karantina, adaptasyon dönemi süreçleri belirlenir ve uygulanır.

---

3. Bakım Beslenme‑Barınma Süreci

• Hayvanların uygun kafes, barınma koşulları, ışık‑sıcaklık‑nem düzenlemeleri sağlanır.

• Beslenme programı, yem kalitesi ve su temini düzenli kontrol edilir.

• Günlük sağlık ve refah kontrolleri yapılır (vücut durumu, davranış, dış görünüm vb.).

• Hijyen koşulları sürekli izlenir; temizleme ve dezenfeksiyon protokolleri uygulanır.

---

4. Uygulama‑Deney Süreci

• Deneysel işlemler (örneğin cerrahi, numune alma, davranış testleri vb.) protokolde belirtilen yöntem ve standartlara uygun olarak gerçekleştirilir.

• Anestezi ve analjezi gibi işlemler ile hayvanın ağrı‑stres yönetimi gözetilir.

• Deney personeli, veteriner hekimin denetiminde çalışır.

• Gerekli veri toplama, kayıt tutma, numune işlemleri gibi metodik aşamalar dikkatle uygulanır.

---

5. Deney Sonrası Değerlendirme ve Ötenazi

• Deneyler tamamlandıktan sonra, hayvanların durumu veteriner hekim gözetiminde değerlendirilir.

• Protokolde öngörülmüşse uygun ötenazi teknikleri kullanılarak, etik kurallara uygun şekilde yaşamlarına son verilir.

• Deney sonrası yapılan işlemler, atık yönetimi ve biyolojik materyallerin uygun şekilde imhası gibi işlemler eksiksiz yerine getirilir.

---

6. Kayıt Tutma ve Raporlama

• Tüm süreçler (üretim, bakım, deneye giriş, sağlık kontrolleri, ötenazi vb.) için ayrıntılı kayıtlar tutulur.

• Projelerin ilerleyişi, sapmalar, hayvan refahı ile ilgili durumlar düzenli olarak yöneticilere ve etik kurullara raporlanır.

• Gerektiğinde iyileştirme önerileri yapılır ve süreçler revize edilir.

---

7. Eğitim, Denetim ve Sürekli İyileştirme

• Personel ve araştırmacılar, deney hayvanları bilimi, etik ilkeler, biyogüvenlik ve refah standartları konusunda düzenli eğitime tabi tutulur.

• İç denetimler ve dış denetimlerle merkez süreçleri izlenir, standartlara uyum değerlendirilir.

• Yeni bilimsel/teknolojik gelişmeler takip edilerek süreçler güncellenir ve iyileştirilir.